Referati i vepres Juda Makabe nga Gjergj Fishta
Drama "Juda Makabe" i ka rreth 750 vargje . Gjergj Fishta ishte gjeni . Ai edhe prej situatave të vështira u përpoq të krijoj art të mirfilltë.Edhe mllefin që ishte grumbulluar në shpirtin e tij e ngriti në art. Këtë madhështi e tregoi në dramën "Juda Makabe" me anën e së cilës reagoi kundër gjithë atyre që dëshironin ta shisnin Shqipërinë për ta sjellur një robërim të ri pas robërimit shumëshekullor osmano-turk . Koha e mërgimit apo e izolimit të detyruar bëri që Fishta të përqendrohej në qenien e vet , i cili i përjetoi thellë hallet e Shqipërisë së atëhershme. Në këtë vepër poeti së pari himnizon atdheun e pastaj vërsulet në mallkime mbi tradhtarët . Ai vajton mjerimin që sjell robëria , u tregon Shqiptarëve rrugën e daljes nga situata dhe të ringjalljes së kombit me forcimin e besës dhe bashkimin kombëtar. Tragjedia " Juda Makabe" është shkruar nga frymëzimi dhe mllefi që pati poeti në kohën kur Shqipërisë dhe atij personalisht i vinin kërcënime nga të katër anët. Prandaj mund të kuptohet se në ç'gjendje shpirtërore e shkroi këtë dramë në të cilën shprehi tërë mllefin ndaj kundërshtarëve dhe tradhëtarëve por edhe dashurinë e madhe për atdheun . Në këtë dramë poeti i gërshëtoi të dhënat biblike të vjetra tremijë vjet më parë me të dhënat e sotme shqiptare. Në këtë dramë vlerësohet liria , çmohet pa masë bashkimi kombëtar që bën forcën kryesore , çmohet besa , shteti dhe ligjet e tij . Në dramë himnizohen të gjitha vlerat e shëndosha kombëtare . Ato vlera , sipas poetit duhet të ishin xhevahir për të gjithë shqiptarët e kohës kur e shkroi këtë dramë , por edhe shqiptarët e kohës së ardhshme. Fishta me vështrim mallkues sulmon tradhtarët e shumëllojshëm të atdheut , prej atyre që e shesin atdheun dhe e tradhtojnë kombin e deri te ata që i sjellin mjerim në thembrën e huaj. Në tragjedinë "Juda Makabe" është dhënë mjaft bukur tipi i heroit tragjik , i luftëtarëve të lirisë si dhe i tradhtarit që shiten për para dhe pushtet.
Personazhet e veprës letrare:
- Juda - Alkimi - Simeoni - Populli - Prifti - Bakidi - Eupolemi - Kapiteni - Jasoni - Ushtria - Jonathas - Aminadabi - Ismaeli - Abneri
Momenti më i bukur
Marrë në përgjithësi e tërë drama është moment i bukur , por edhe tragjike . Ajo ka vlerë të lartë artistike , edukative dhe kombëtare.